Tweedeling tegengaan

Tweedeling: is die er wel? En als die er is, is het dan erg dat de scheidslijnen scherper worden? En wat kunnen we daar dan tegen doen? Deze vragen stonden centraal op de tweede themabijeenkomst van Ruimte en Wonen op woensdag 5 juli 2017, met dit keer als thema ‘Tweedeling’. Ongeveer veertig mensen waren op deze mooie zomernamiddag naar Krachtstation Kanaleneiland gekomen om hierover met elkaar in discussie te gaan.

Twee barbecues

In de tuin van hetKrachtstation staan twee barbecues; een ervan is speciaal voor halal-gerechten. Is dat tweedeling? “Nee, ze zorgen er juist voor dat de verschillende bevolkingsgroepen in de wijk met elkaar een barbecue kunnen houden”, zegt Nathan Rozema, initiatiefnemer van het Krachtstation en directeur van Labyrinth Onderzoek en Advies. “Door die twee barbecues sluiten we niemand uit.”

Het Krachtstation, waarin onder meer studentenwoningen, bedrijven en sociale activiteiten zijn gevestigd, brengt op een natuurlijke wijze mensen samen. Rozema: “Als je het teveel bedenkt, mislukt het. Het moet als vanzelf ontstaan, de participatie, de menging.” Een ander voorbeeld zijn de kruidentuinen die zorgvuldig onderhouden wordt door oudere Marokkanen uit de wijk. Studenten die in het Krachtstation een betaalbare kamer huren, verzamelen zich eveneens op het zonnige veld. Van tweedeling lijkt hier geen sprake.

Alarmklokken

Hoe zit het daar dan mee? Jeanet Kullberg van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) nuanceert het begrip tweedeling met zes segmenten die zich in het spectrum tussen ‘gevestigde bovenlaag’ en ‘precariaat’ (de onderste laag) bevinden. Het ligt allemaal niet zo scherp. Ook kijken jongeren er vaak heel anders tegenaan. Toch komt ze ook tot een harde conclusie: “In het oordeel over het eigen geluk zien we de harde scheidslijnen wel terug. De bovenlaag geeft zichzelf gemiddeld een 8,1, het precariaat een 6,3 en de onzeker-werkenden een 6,1. Die kloof tussen die zessen en die acht is heel groot.”

Kruidentuin KrachtstationBijeenkomst Tweedeling-1

“Maar ik hoor geen alarmklokken luiden”, prikkelde Paul Gerretsen van de Vereniging Deltametropool de deelnemers. “Er is altijd een onderkant”, riposteerde een van hen. Maar zijn er dan geen mogelijkheden van daaruit op te klimmen? Directeur-bestuurder van woningcorporatie GroenWest Karin Verdooren concludeerde voorzichtig dat alle hulp in geld en goederen voor zwakke wijken de afgelopen decennia blijkbaar geen instrumenten hebben opgeleverd om tweedeling tegen te gaan. Rolf van der Weide van woningcorporatie Bo-Ex stelde daartegenover dat in een wijken als Overvecht en Kanaleneiland de zorgkosten dan wel heel hoog zijn, maar juist daaruit blijkt dat we in ons land een aantal instituties hebben als woningcorporaties en zorgverzekeraars die voorkomen dat mensen aan de ‘onderkant’ buiten de samenleving komen te staan.

Warme deken

Annemiek Rijckenberg zag echter dat voor veel mensen de weg omhoog steeds moeilijker toegankelijk en begaanbaar wordt. Waar in het verleden het onderwijsstelsel juist gericht was op doorstroming naar volgende niveaus en op tweede kansen, zien we die wegen nu steeds meer afgesneden: “Verschillen zijn er altijd geweest maar het grote gemis is nu dat het idee van vooruitgang is weggeëbd.” Pieter Buisman van Geldstromen door de Wijk voegde daaraan toe dat hoewel we trots mogen zijn op al onze instituties, we er voor moeten waken dat ze niet verstarren en verder worden uitgekleed, waardoor ze hun effectiviteit verliezen. “Ze ontnemen ons bovendien het zicht op wat er feitelijk gaande is. De dreigende tweedeling wordt met een warme deken afgedekt, maar als we niet oppassen broeit ondertussen het ongenoegen eronder voort.”

Bijeenkomst tweedeling-4

Onderwijs en ondernemerschap

Het is allesbehalve een eenvoudige opgave, maar urgenter dan ooit. Het onderwijs moet daarin een belangrijke rol spelen, maar presteert daarin onvoldoende. “Nu gaat het met heel veel migrantenjongeren gewoon slecht”, stelde Mostafa el Filali van ROC-Midden Nederland. “De laagste onderwijsniveaus van het middelbaar beroepsonderwijs tellen een onevenredig groot aantal allochtone leerlingen, van wie bovendien een groot deel de opleiding niet afmaakt. Hoe is dat mogelijk?”

Het moet dus anders: het kan anders. Het Krachtstation lijkt daarvan een inspirerend voorbeeld te zijn: zonder subsidies, zonder duurbetaalde projectleiders en andere professionals, laat het initiatief zien dat je in het sociaaleconomische domein mensen met elkaar kunt verbinden. Dat gebeurt niet vanuit institutionele kaders, hoe belangrijk die ook zijn, maar vanuit passie en ondernemerschap. Dat is een belangrijke voorwaarde voor verandering, klinkt het in de discussie.

Hoe kan de wijkeconomie helpen om de tweedeling tegen te gaan? Lees hierover meer in het artikel ‘Handel voor de wijk‘, en lees nog meer over ‘Tweedeling’ in het tweede nummer van het magazine Ruimte en Wonen.

Handel voor de wijk

Versterking van de wijkeconomie kan tweedeling tegengaan

Pieter Buisman en Nathan Rozema in: Ruimte en Wonen, 02-2017, 27 juni 2017

Tweedeling of meerdeling, de scheidslijnen in de samenleving lijken zich eerder te verdiepen dan op te lossen. Economisch neemt de ongelijkheid toe en sociaal de vervreemding. Wat de zaak in de jaren ́50 bij elkaar hield, de buurt, het dorp, de kerk en de fabriek heeft aan werking en betekenis ingeboet of is geheel verdwenen. Handel in de wijk, economie op wijkniveau, kan daarvoor in de plaats een nieuw, effectief en duurzaam bindmiddel zijn. Effectief, omdat het geen institutionele beklemming kent en zich min of meer zelf reguleert. Duurzaam, omdat het lokaal vermogen activeert en waarde creëert waarvan uiteindelijk iedereen beter wordt.

Een blik op de leefbaarometer is vaak al voldoende om een indruk te krijgen van waar het in Nederland goed gaat en waar minder; waar het sterke deel van de samenleving woont en waar het zwakke. De wijken waar de leefbaarheid als onvoldoende wordt beoordeeld zijn veelal ook de wijken waar inkomens laag zijn, de uitkeringsafhankelijkheid hoog en gezondheid te wensen overlaat.

Tweedeling van de gemengde wijk: rood en groen

In Utrecht grenst het roze rode Overvecht aan het diepgroene Tuindorp, de minst ge- wilde aan een van de meest gewilde wijken van de stad, de wijk met 80% vooral gesta- pelde sociale huurwoningen, aan de wijk met vooral jaren ’30 koopwoningen. Twee aparte werelden, gescheiden door een spoorbaan. De paradox is dat juist die grote hoeveelheid sociale huurwoningen ooit was bedoeld om de positie van lage- en middeninkomens te versterken, maar nu leidt tot concentratie van de zwaksten in de samenleving. Tien jaar stedelijke vernieuwing, gericht op socia- le stijging onder de naam Krachtwijken heeft daaraan weinig veranderd.

Lees het gehele artikel

Lees meer over Tweedeling in het themanummer van Ruimte en Wonen

Ga mee op excursie naar Schotland

Leerreis op zoek naar de wijkBV

In Nederland nemen in tal van wijken en dorpen lokale bewoners zelf het heft in handen. In Schotland is dat al langer de praktijk. Ook de wetgeving is daar een aantal stappen verder. Daarvan kunnen we veel leren.

LSAbewoners, Geldstromen door de Wijk en Labyrinth Onderzoek nodigen je daarom uit voor een leerreis naar Schotland van 23 tot en met 26 oktober. Op deze leerreis werken we met elkaar aan een nieuw concept dat toepasbaar is in Nederland: de wijkBV. We bespreken en bekijken hoe lokale gemeenschappen in Schotland samen de wijkgemeenschap vormen en hoe overheden hier beleid op ontwikkelen.

Schotland coöperaties

We zoeken pioniers die mee willen ontwikkelen én lokaal aan de slag willen gaan met de geleerde lessen. Zoekend naar nieuwe vormen van samenwerking nodigen we ambtenaren, actieve bewoners en sociaal ondernemers uit voor deze inspirerende reis. Lokale combinaties raden we van harte aan. Dit vergroot de mogelijkheid van en met elkaar te leren en de geleerde lessen te implementeren in de eigen omgeving.

Schotland, lokaal initiatief

De reis omvat 4 reisdagen met 3 overnachtingen en is gepland van 23 tot en met 26 oktober 2017. De kosten bedragen €975,- per deelnemer, inclusief ticket en hotel. Ook zijn een voorbereidende introductiebijeenkomst en een evaluatiebijeenkomst bij de prijs inbegrepen.

Informatie en inschrijven

Wil je meer weten over het doel van de reis en over wat er in Schotland gaande is, ga dan naar de website van LSAbewoners. Daar kun je je ook inschrijven. De inschrijving sluit op 1 september 2017.

Goud, goud, goud

Goud!, riep iemand uit de zaal op de vraag om in een woord het Geldstromen door de Wijk Festijn 2017 samen te vatten. ‘Laat niet het geld stromen, maar zorg dat het goud wordt’, dichtte Menno Smit vervolgens. Gouden schoenen, gouden initiatieven, gouden pitches, gouden bokshandschoenen.

Mooi al die blingbling, maar waar het echt om draaide op dit Festijn was KRACHT, KRACHT, KRACHT: de kracht van samenwerken in een gouden driehoek van wijkondernemers en ondernemende wijkbewoners, bedrijven en instellingen, en de gemeente en andere overheden. Gedrieën op zoek naar nieuwe vormen, nieuwe rollen en nieuwe verhoudingen om meer waarde te scheppen voor de wijk en voor zichzelf.

Lees verder over het Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017 in het uitgebreide verslag.

Geldstromen door de Wijk Festijn 2017

in Krachtstation Kanaleneiland

Heijplaat revisited

Heijplaat is een unieke buurt, rond 1920 gebouwd voor de werknemers van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij. Van die tuindorpen zijn er meer, maar er is in Nederland niet een dat zo apart ligt van de rest van de ‘bewoonde wereld’. De RDM is allang verdwenen, Heijplaat bleef als het ware verweesd achter, een lichtgroene oase tussen hoog opgestapelde zeecontainers.

Heijplaat leefbarometer

Heijplaat

Zo’n 700 huishoudens, 1400 inwoners, maar nauwelijks nog voorzieningen in de buurt. De supermarkt gaat sluiten, de geldautomaat is al weg. Maar in en rond Heijplaat zit veel verborgen vermogen. Hoe is dat vermogen aan te wenden voor de toekomst van Heijplaat, welke investeringen zijn daarvoor nodig en welke geldstromen kunnen daarvoor worden ingezet?

Nostalgie

Deze opgave kregen studenten van de Rotterdamse Academie van Bouwkunst – nu een van de gebruikers van de voormalige RDM-gebouwen – voorgelegd in een curriculum over ontwerp en geldstromen, dat door Jan Jongert van Superuse Studios wordt geleid. Geldstromen door de Wijk verzorgde voor de tweede maal een werkcollege voor dit curriculum. Een eerste verkenning door de studenten in de buurt leverde al tal van ideeën op: lege zeecontainers, een verlaten spoorbaan, de haven, winkelruimten, hoe kan dat vermogen weer waarde krijgen voor de buurt? Nostalgie ontbrak er nog aan, want Heijplaat is niet alleen uniek, er ligt ook een roemrijk scheepsbouwverleden. Daaraan heeft een hele generatie babyboomers nog herinneringen aan, waaronder ondergetekende. In de combinatie van vergrijzing, vrije tijd en pensioen zit een groot en groeiend potentieel aan geldstromen.

ss Philine in dok 9 RDM zomer 1959

ss Rotterdam vertrekt voor eerste proefvaart, zomer 1959

Upcycling

Na een verkenning van wat er zoal aan geldstromen door Heijplaat gaat, was de beurt aan de studenten om in groepen hun ideeën met geldstromen te verbinden en er rendabele businesscases van te maken. Hoe kan een supermarkt in de buurt blijven bestaan als de Heijplaters de zaak overnemen, bijvoorbeeld in een coöperatie, welke geldstromen zijn daaraan te koppelen? Lege containers vormden een dankbaar onderwerp bij alle alle groepen: geluidswal, mobiele supermarkt, flexibel herstapelbare woningen (vandaag woon je beneden, morgen boven).

RAvB werkcollege Geldstromen door de Wijk

Connectivity was ook een onderwerp: hoe je de geïsoleerde ligging, kun je daarvoor lege vrachtwagens benutten? Waar het vooral om ging was hoe recycling naar upcycling te brengen: aan afval nieuwe waarde geven die meer is dan wat het ooit was. Welke kosten vermijd je, welke opbrengsten kun je genereren, en wie zijn daarvoor bereid te betalen? Aan de studenten om de businesscase verder uit te werken, hun onderlinge ideeën te koppelen – want daar zit ook veel meerwaarde aan – en zo de gaten (figuurlijk) te dichten.

Revisited twice

Twee weken later, deed ik, als halfgepensioneerde babyboomer, met mijn oude studentenflat een dagje Rotterdam. Het was warm weer, dus het water trok. Laten we met de waterbus naar Heijplaat gaan was mijn suggestie. Voor de anderen bleek het een unieke ervaring. In de (voormalige) art-deco feestzaal Courzand, fraai hersteld en vol oude foto’s van de RDM kon ik mijn hart ophalen. Aan de bar ontstond al gauw een praatje. De anderen laafden zich aan bier en bitterballen. Gelukkig, de horeca was niet weg uit Heijplaat, of misschien wel weer terug omdat een ondernemer kansen ziet op deze uniek plek. Nostalgie brengt geldstromen naar Heijplaat.

Heijplaat kerkenWoningen HeijplaatFeestzaal Courzand Heijplaat

De innovatiekracht van bureaucratie

Initiatiefrijk Zwolle

Meesterklas Geldstromen door Wijken en Stad

Hoe kun je de kracht van de bureaucratie benutten voor innovatie? Deze paradoxale vraag legde een van de deelnemers op tafel tijdens de Meesterklas Geldstromen door Wijken en Stad. In deze Meesterklas, 13 april j.l. georganiseerd door ‘Initiatiefrijk Zwolle’, namen Nathan Rozema en Pieter Buisman van ‘Geldstromen door de Wijk’ ongeveer 30 deelnemers mee op verkenning naar geldstromen en lokaal vermogen en hoe die beter te benutten.

Van een plus een drie maken

Zo’n beetje alle geledingen van de gemeente Zwolle waren vertegenwoordigd: wijkmanagement en –beheer, sociaal domein, gebiedsontwikkeling, energie, openbare ruimte, economie, financiën. Maar er waren ook mensen van buiten: waterschap, politiek en ondernemers en lokale initiatiefnemers uit de buurten.

Wat hen naar de Meesterklas bracht waren vragen als hoe je fysieke opgaven kunt koppelen aan sociale opgaven in de stad, hoe je geldstromen in de wijk kunt houden, hoe je verschillende budgetten, met elk een eigen doel, kunt bundelen, de verkokering kunt doorbreken en van een plus een drie kunt maken? En die mooie paradoxale vraag, natuurlijk: hoe kun je de kracht van de bureaucratie benutten voor innovatie?

Meesterklas Geldstromen Zwolle
Zeggenschap en ondernemerschap

Wie zelf mag kiezen, kiest voor wat hem of haar binnen de eigen mogelijkheden de meeste voldoening geeft. Dat wekt ondernemerszin, creativiteit en innovatie op. Zeggenschap en zelfbeschikking van burgers geeft ondernemers de mogelijkheid direct in te spelen op waaraan die burger behoefte heeft, én op wat die burger ervoor overheeft, want uiteindelijk moet er wel geld in het laatje komen.  Zo ontstaan nieuwe producten en diensten die instellingen en overheden waarschijnlijk nooit zouden hebben bedacht. Zeggenschap enerzijds en ondernemerschap anderzijds: ze bevorderen elkaar. Geef daar ruimte aan en we kunnen met minder geld meer bereiken, was een van de boodschappen aan de bureaucratie, want iedereen wordt er beter van, ook de gemeente, de overheid, de gemeenschap.

Perverse subsidies

Daarentegen stroomt er nogal eens geld naar initiatieven die ‘leuk’ zijn voor de buitenwacht en de politiek, maar waarvan de economisch basis zwak is of zelfs geheel ontbreekt. Subsidies bevorderen die economische draagkracht niet. Ze houden de prikkel voor ondernemerschap weg en daarmee de drang naar een duurzaam rendement.

Ontkokering van verantwoordelijkheid

Regels vormen nogal eens een belemmering om verborgen vermogen te activeren. Daardoor blijft er veel geld liggen of hangen in het systeem. Overheden, instellingen en bedrijven zitten zich daarmee niet alleen zelf, maar ook de zelfredzaamheid van burgers in de weg. Wie neemt verantwoordelijkheid en stelt anderen in staat verantwoordelijkheid te nemen?

Ieder stuurt van nature op zijn eigen doelen en rendement. De winst die te behalen is door juist in het domein van de ander te investeren, blijft daardoor liggen. Zo deze winst al wordt gezien, want ieder heeft nu eenmaal een beperkt blikveld. Daar doorheen breken is niet makkelijk.

Een voorbeeld is het experiment met de Health Impact Bond in Den Haag waar verzekeraar CZ investeert in de schuldhulp van 200 gezinnen in de verwachting dat de gezondheidsklachten en daarmee de kosten van deze groep zullen afnemen. Ziektekostenverzekeraars mogen en moeten hun geld besteden aan de gevolgen, maar mogen niet investeren in de bestrijding van de oorzaken. Dat is begrijpelijk, maar is het ook effectief?

Geldstromen bundelen

Een andere invalshoek lieten de buurtondernemers van Buurttuin de Zandloper zien. Een door de welzijnsinstelling beheerde speeltuin ontwikkelen ze tot een door buurtbewoners uitgebate buurttuin. Met hun ondernemerszin gaan zij op zoek naar nieuwe doelgroepen om nieuwe geldstromen aan te trekken en tot een renderende businesscase te komen. Zo activeren zij verborgen wijkvermogen: een accommodatie wordt vaker en door meer mensen gebruikt, maar ook hun eigen talent en de unieke waarde van hun buurtnetwerk maken zij te gelde. Daaruit halen ze een inkomen en sparen ze geld uit voor de gemeente.

In samenwerking overdragen

Staan daarmee de welzijnsinstelling en de gemeente buiten spel? Zeker niet, maar de rolverdeling en de verantwoordelijkheden komen wel anders te liggen. Er ontstaat een nieuwe samenwerking die gebruik maakt van de unieke kwaliteiten van de partijen: gemeente, instelling, buurtondernemer.

Van belang is dat deze buurtondernemers beseffen, dat het stap voor stap moet. Klein beginnen, ervaring opdoen, risico’s nemen en beheersen en bij succes de volgende stap durven maken. Ook dat is een aspect van samenwerken: een proces ingaan waarin verantwoordelijkheden geleidelijk worden overgedragen en waarin de kracht van ondernemerschap en bureaucratie elkaar versterkt en stimuleert.

Lokale dynamiek

Wat betekenen deze voorbeelden voor de Zwolse praktijk, was de vraag aan de deelnemers. Welke Zwolse voorbeelden zouden we in deze Meesterklas in het perspectief van de geldstromen kunnen plaatsen? Er bleken er genoeg: het beheer van de Vecht, de coöperatieve wijkvereniging Dieze, de Zwolse PeperMunt, Croqqer in Zwolle, een deelplatform voor particuliere parkeerplaatsen, het gasnet vervangen of niet. De onderliggende vragen hierbij gingen over financiering, massa maken, partijen in beweging zetten, over de schutting kijken, urgentie voelen, motiveren en verantwoordelijkheid nemen.

Zwolse PeperMunt

De denkkracht van alle deelnemers werd opgewekt om voor twee casussen een eerste stap te zetten in de opbouw van de businesscase. Welke belangen spelen hier

Samenspel tussen onder en boven

Bij het beheer van de Vecht was de vraag hoe omwonenden of mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt een deel van het beheer op zich zouden kunnen nemen. Het motief hiervoor bleek niet zo zeer de kostenbesparing. Voor het waterschap was het vooral van belang om dichter bij de burger te komen.  Crowd-sourcing onder de deelnemers koppelde daaraan in korte tijd een grote verscheidenheid van partijen, groeperingen en individuen die daarbij enig belang konden hebben en met hun belang geldstromen te weeg konden brengen voor de businesscase.

Meesterklas Geldstromen Zwolle 2   Meesterklas Geldstromen Zwolle 3  Meesterklas Geldstromen Zwolle 4

Waar de casus ‘beheer van de Vecht’ vooral op de participatie van onderop was gericht, ging de casus ‘gasleidingen vervangen of niet’ vooral over de belangen van grote partijen en instellingen en over ambities, investeringen en rendementen op (zeer) lange termijn die echter wel het belang van de burger op korte termijn raken.

Businesscase gaat over meer dan geld

Juist door al die belangen zichtbaar te maken wordt duidelijk waar de kansen en potentie van de businesscase liggen, maar ook waar de bedreigingen en tegenkrachten en hoe je die ten positieve zou kunnen ombuigen. Geldstromen en lokaal vermogen beter benutten: het begint bij inzicht, maar inzicht is niet genoeg. Een businesscase gaat over meer dan geld alleen. Er is doorzicht nodig naar de achterliggende belangen en belanghebbenden en de motieven die hen in beweging zetten. Pas dan ontstaat er uitzicht op winst. Maar die winst kan alleen werkelijkheid worden door ondernemerschap te tonen en risico te nemen.

Met de kracht van de bureaucratie innovatie bevorderen en daardoor geldstromen en lokaal vermogen beter benutten. Die paradox lost zich uiteindelijk op door aan de slag te gaan, te ondernemen, te experimenteren, samen te werken en de eigen unieke kracht te ontdekken en in te zetten voor een Initiatiefrijk Zwolle!

Ecopreneurs, follow the money!

Leer de geldstromen door je wijk kennen en maak van jouw idee je onderneming! Dat was de opgave van de workshop ‘Ecopreneurs, follow the money!’ op het evenement ‘Jij Maakt De Stad‘. Of beter: Jij Maakt De Gezonde Stad, want daar ging het om op 6 april 2017 in het Student Hotel in Amsterdam: ontdekken hoe duurzaam en gezond Amsterdam is en vooral hoe de Amsterdammers zelf hun stad groener en gezonder kunnen maken. Een gezonde stad ontstaat echter niet vanzelf. Dat vraagt meedenken, meepraten en meedoen en vooral ondernemerschap, en een gezonde dosis durf, lef en doorzettingsvermogen….en geld!

  

Achter het geld aan

Maar waar halen deze groene en gezonde ondernemers dat geld vandaan? Ecopreneurs, follow the money! Deelnemers waren uitgedaagd hun eigen idee of onderneming in te brengen. In ronde 1 werd het project ‘Grachten van Smaragd’ tot casus verkozen. Groene daken op alle woonboten in de gracht: wie profiteert daarvan en hoe en wil daarvoor ook nog betalen? In een pressure cooker van 20 minuten lukte het onder aanmoediging van Jan Henk Tigelaar van ‘De Gezonde Stad‘ en Pieter Buisman van ‘Geldstromen door de Wijk’ met zijn allen aardig wat belangen, belanghebbenden en daaraan verbonden geldstromen in beeld te krijgen. Die liggen soms heel ergens dan waar je op het eerste gezicht zou denken. Bijvoorbeeld ver buiten de stad, bij de sedumkwekers (waar het landschap overigens niet echt fraaier wordt).

  

Ronde 2 ging over  afval. Op scheiding en verwerking van afval valt in Amsterdam nog veel te winnen. Afval is grondstof. Hoe kun je die waarde activeren ten gunste van de wijkeconomie? Wie hebben er baat bij en wie heb je nodig? Ook hier leidde na enige aarzeling – af en toe zijn er nu eenmaal wat prikkels nodig – de crowdsourcing onder de deelnemers al snel tot een breed veld van bronnen, partijen acties en ideeën die geldstromen kunnen aanboren. En de ontdekking dat men een paar straten verderop in het Zero Waste Lab met hetzelfde bezig is. Dat levert zo’n evenement ook weer op. Sla de handen ineen, of sluit je aan! Ook als je achter het geld aan gaat.

      

Kracht, kracht, kracht

Een gevecht midden in een volle arena, daarmee opende het Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017. Hoe kun je je kracht ontwikkelen, inzetten, maar ook beheersen en hoe kun je de kracht van anderen gebruiken?

Angelo Rosalia maakte dat met zijn demonstratie taekwondo meer dan duidelijk aan de 250 deelnemers in de ‘Kuil’ van Krachtstation Kanaleneiland. Wat maakt zijn sportschool Taekrosa zo bijzonder voor Krachtwijk Kanaleneiland, wat maakte hem van boekhouder tot ondernemer? Dat is de kracht van lokaal ondernemerschap. Want daar draaide het om op dit Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017: kracht, kracht, kracht! Wie pakt zijn gouden handschoenen op?

Gouden bokshandschoen

Krachtstation in Krachtwijk

Je hebt een idee, maar hoe maak je het waar? Dat vraagt kracht en doorzettingsvermogen, samenwerking met mensen die elkaar versterken, lef om risico te nemen en besef dat dat allemaal nodig is om er uiteindelijk aan te kunnen verdienen. Want ook bij de sociaal ondernemer moet er brood op de plank komen. Het Krachtstation kon er alleen maar komen door een sociale drijfveer met zakelijk inzicht. Door slim geldstromen te bundelen ontstond een sluitende businesscase, onafhankelijk  van de subsidies, en daardoor met een duurzame sociale en economische waarde voor Krachtwijk Kanaleneiland.

Lokaal ondernemerschap

Met hun gesprekspartners belichtten Nathan Rozema en Pieter Buisman vervolgens vanuit verschillende invalshoeken het lokaal ondernemerschap. Wat en wie zijn daarbij nodig? Want het is geen zaak van de ondernemer alleen. Het gaat juist om samenwerking: met de gemeente, met de instellingen en met het bedrijfsleven.


Als ondernemers hun omgeving economisch willen versterken, dan is het handig als de gemeente er met regelgeving voor zorgt dat iedereen meebetaalt. Het Ondernemersfonds Utrecht en Business Eiland Utrecht geven daarvan een voorbeeld. De gemeente neemt echter niets over, de ondernemers beslissen zelf wat er met het geld gebeurt.

Business Eiland Utrecht in de arena

Mensen in de wijk nemen op veel terreinen het heft zelf weer in handen. Omdat ze in de wijk hun netwerk hebben en geldstromen aan elkaar weten de knopen kunnen ze meer doen met minder geld en met meer opbrengst . Wat betekent dat voor de welzijnsorganisatie? Het antwoord vanuit welzijnsinstelling Doenja was een helder: ‘Wij zijn er om ons uiteindelijk overbodig te maken’. Of schiet dat te ver door, en gaat het juist om goed samenspel tussen instellingen en lokale ondernemers?

Sfeerbeheer en bloesem

Karim el Bouayadi is zo’n ondernemer: ook bij hem en zijn maatje Hassane Gaznay van de Stichting Trendy begon het met een idee: hoe zorgen we ervoor dat het leuk blijft op een feestje, dat een paar raddraaiers het niet verpesten. Sfeerbeheer is nu zijn vak. Dat vak heeft niemand hem ooit op school geleerd. Je ontdekt je talent en weet er iets van te maken en voor dat je het weet ben je een ondernemer en maak je ‘sfeerbeheer’ tot het woord van de dag.

Karim el Bouayadi  Marije Eleveld, Pieter Buisman, Nathan Rozema

Ook voor woningcorporatie Bo-Ex en een ontwikkelaar Timpaan speelt lokaal ondernemerschap en zeggenschap een steeds belangrijkere rol, of het nu om huurders of om kopers gaat. Corporaties en ontwikkelaars moeten dus ook zelf anders acteren.

En dan kom je als veehandelaar uit Friesland en raak je zo maar betrokken bij de verzelfstandiging van een speeltuin in hartje Utrecht. Een groter contrast lijkt niet denkbaar, maar ook hier zit de verbinding in het ondernemerschap. Siebren van der Zwaag kon er alles over vertellen: hoe Speeltuin de Bloesem tot bloei te brengen.

Goud geld

Geen Geldstromen door de Wijk Festijn zonder geld, maar van wie is dat geld eigenlijk? Klaas Molenaar, lector aan de De Haagse Hogeschool, stelde de vraag, maar niemand wist echt het antwoord. Hoe anders is dat in Oeganda. Daar heb je geen bank nodig. Alle transacties gaan peer-to-peer via je mobiel. Belminuten zijn het nieuwe geld geworden. Als het daar kan…..

Klaas Molenaar

De bestuurlijke wrap-up was aan Paulus Jansen, wijkwethouder. ‘Geluk hangt in grote mate samen met een goede samenleving. Samenwerking en sociaal ondernemerschap dragen daaraan in belangrijke mate bij’, gaf hij de zaal mee. ‘En met het Ondernemersfonds Utrecht hebben we goud in handen!’ Een mooie opmaat naar de werksessies.

Pieter Buisman en Nathan Rozema in gesprek met Paulus Jansen

De gouden handschoen

In de werksessies ging iedereen verder aan de slag met het samenspel tussen de krachten van ondernemers, bedrijven en instellingen en overheid. Hoe brengt dat samenspel meer waarde in de wijk, en meer profijt bij alle partijen? Op verschillende thema’s werd die vraag uitgediept, onder meer op energie, gezonde verstedelijking, right to challenge, werk en ondernemerschap, financiering en samenwerking.

Voor wie de kracht van jonge ondernemers wilde ontdekken was er de markt van Jong in Bedrijf waar studenten van ROC-Midden Nederland nieuwe waar aan de man probeerde te brengen. Twee van hen waagde zich voor de gouden handschoen met een pitch in de arena; ze hadden allebei prijs en gingen ieder met een gouden handschoen naar huis. Menno Olde Riekerink – Smit vatte het geheel nog eens dichterlijk samen. Waarna Petra Pluijmers en de kinderen van PM-dance zorgden voor een spetterende finale. We gaven elkaar nog een klapje op de schouder en toen was het tijd voor de borrel.

PM-dance

En wie nog meer wil zien en weten, of wil teruggenieten: kijk naar de foto’s op Facebook en naar het filmpje of lees het uitgebreide verslag.

Het Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017 is een initiatief van
  

in nauwe samenwerking met

en mede mogelijk gemaakt door
      

 

Inschrijving Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017 geopend

Schrijf u nu in voor het Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017 op 30 maart 2017 en krijg 15% korting op de standaard toegangsprijs.

Krachtstation Kanaleneiland: wonen, werken en vermaak in, voor en door de wijk. Met vereende krachten en slim bundelen van geldstromen is een oud schoolcomplex omgetoverd tot een bruisend centrum midden in de wijk Kanaleneiland in Utrecht. Van onderop, geheel zelfstandig en met een sluitende business case.

Geen betere plek voor het Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017 dan het Krachtstation. Want dit FESTIJN gaat over KRACHT KRACHT KRACHT, over de ontwikkeling van het Krachtstation, over ondernemers die hun krachten bundelen, wijk en wijkbewoners in hun kracht zetten, geldstromen opwekken en ombuigen en MEER WAARDE halen uit lokaal vermogen en de geldstromen door de wijk.

Ga naar Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017 voor het programma en inschrijving.

Hoe open over geld?

Hoe Open over Geld? Dat was een van de thema’s op het Hoe Open? Festival dat op 12-12-2016 door Open Overheid werd georganiseerd. We deden er en boekje open over geld en presenteerden de Grote Geldstromen door de Wijk Quiz. In een vraaggesprek vertelde Pieter Buisman, partner in Geldstromen door de Wijk, wat er nog meer nodig is aan openheid over geld, en hoe we daaruit meer waarde voor de samenleving kunnen creëren.

Wil je meer weten? Kom dan op 30 maart naar het Geldstromen door de Wijk FESTIJN 2017 in Krachtstation Kanaleneiland. Schrijf je nu in! En blijf op de hoogte via onze Nieuwsbrief.